Бие махбод өөрийгөө нөхөн сэргээх, өөх тосоо зохицуулах, эсээ цэвэрлэх, зарим өвчний эрсдэлийг бууруулах гайхалтай дотоод системтэй. Энэ системийг аутофаги гэдэг. Энгийнээр хэлбэл, бие өөрт хэрэггүй болсон, гэмтсэн, элэгдсэн хэсгүүдээ задлан цэвэрлэж, оронд нь илүү эрүүл бүтэц бий болгодог гэсэн үг.
Японы урт наслалтын соёл, судалгаанд энэ ойлголт маш хүчтэй байр суурь эзэлдэг. Тэр дундаа Нобелийн шагналт эрдэмтэн Ёшинори Осуми (Yoshinori Ohsumi), мацгийн бодисын солилцоонд үзүүлэх нөлөөг судалсан Такаюки Терүя (Takayuki Teruya), 105 нас хүртлээ ажиллаж амьдарсан урт наслалтын домог Шигэаки Хинохара (Shigeaki Hinohara), Японы ерөнхий сайд нарт итгэгдэж ирсэн эмч Юми Ишихара (Yumi Ishihara), мөн хоол боловсруулах зам, фермент, урьдчилан сэргийлэлтийн талаар онцлон ярьдаг Хироми Шинья (Hiromi Shinya) нарын үзэл санаа нэг цэг дээр огтлолцдог.
Тэр нь маш энгийн. Хэт их идэхгүй байх, идэх хооронд биеэ амраах, бүхэл хүнсээр хооллох, боловсруулсан сахар ба хиймэл хүнснээс зайлсхийх.
Агуулгын хүснэгт
- Аутофаги гэж яг юу вэ?
- Урт наслах эхний зарчим: Завсарлагатай мацаг барих
- Хоёр дахь зарчим: Хара хачи бу буюу 80 хувь цадмагцаа зогс
- Гурав дахь зарчим: Аутофагийг дэмждэг хоол хүнс гэж юу вэ?
- Японы уламжлалт хооллолтын гол цөм
- Хироми Шиньягийн онцолсон 3 зүйл: гэдэс, фермент, ус
- Зайлсхийх ёстой зүйлс
- Өдөр тутам хэрэгжүүлэхэд хамгийн ойрхон хэлбэр
- Эцсийн санаа
Аутофаги гэж яг юу вэ?
Аутофагийг эсийн түвшний “их цэвэрлэгээ” гэж ойлгож болно. Бие махбод доторх гэмтсэн уураг, хуучирсан эсийн хэсэг, ашиггүй болсон бүтэц задран, дахин боловсруулагддаг. Ингэснээр шинэ, илүү үр ашигтай эсүүд ажиллах боломжтой болдог.
Ёшинори Осуми энэ үйл явцыг гүнзгий судалж, аутофаги нь өлсгөлөн эсвэл физиологийн ачааллын үед илүү идэвхждэгийг тодорхой харуулсан. Түүний онцолдгоор аутофагигүйгээр эсүүд амьдрах боломжгүй. Өөрөөр хэлбэл энэ нь тансаг нэмэлт зүйл биш, амьдралын суурь механизм юм.
Аутофаги идэвхтэй байх үед бие махбод дараах чиглэлд дэмжлэг авдаг гэж үздэг.
Эсийн нөхөн сэргэлт
Жингийн зохицуулалт
Бодисын солилцооны сайжрал
Дархлааны тогтолцооны дэмжлэг
Хөгшрөлттэй холбоотой өөрчлөлтийн хурдыг сааруулах боломж
Өнөөдөр аутофаги нь зөвхөн лабораторийн ойлголт байхаа больсон. Хөгшрөлт, хавдрын эрсдэл, мэдрэлийн доройтол, дархлаа зэрэг сэдвүүдтэй хүчтэй холбогдон судлагдаж байна.
Урт наслах эхний зарчим: Завсарлагатай мацаг барих
Аутофагийг идэвхжүүлэх хамгийн үр дүнтэй аргуудын нэг бол завсарлагатай мацаг. Энэ нь өдөр бүр тодорхой хугацаанд хоол идэхгүй байж, биеийг хоол боловсруулах горимоос нөхөн сэргээх горим руу шилжүүлэх арга юм.
Японы олон судлаач, ялангуяа Осумигийн ажлаас санаа авсан эрдэмтэд 12-16 цагийн хоолгүй цонх биеийн дотоод цэвэрлэгээг дэмждэг гэж үздэг. Сонирхолтой нь, энэ бол орчин үеийн “тренд” гэхээсээ илүү Японы ахмад үеийнхний амьдралын хэв маягт угаасаа байсан зүйл. Орой эрт хооллоод, өглөө хүртэл удаан завсарлах, заримдаа өглөө эсвэл өдрийн хоолыг алгасах нь тэдний хувьд ердийн байсан.
Такаюки Терүягийн мацгийн талаар онцолсон 3 ашиг
Такаюки Терүя мацаг зөвхөн жин хасах арга биш гэдгийг онцолдог. Түүний судалгааны хүрээнд дараах гурван чиглэл тодорхой харагддаг.
-
Бодисын солилцооны идэвхжил
Хоол идэхээ түр завсарлах үед бие өөр төрлийн түлш ашиглаж эхэлдэг. Ингэснээр энерги үүсэлт, дотоод зохицуулалттай холбоотой метаболитууд нэмэгдэж, бодисын солилцооны замууд сэргэдэг.
-
Антиоксидантын хамгаалалт нэмэгдэнэ
Мацгийн үед антиоксиданттай холбоотой урвалууд идэвхжиж, чөлөөт радикалын үүсгэх исэлдэлтийн дарамтыг бууруулахад тусалж болзошгүй.
-
Хөгшрөлтийн эсрэг боломжит нөлөө
Мацгийн үед үүсдэг бодисын солилцооны өөрчлөлтүүд нь эсийн засвар, дотоод нөхөн сэргээлтийг дэмжиж, урт наслалтад эерэгээр нөлөөлж болохыг судалгаанууд харуулж байна.
Энд хамгийн чухал нь туйлшрах биш. Хоол идэх хугацаагаа бага зэрэг цэгцэлж, оройноос өглөө хүртэл биеэ амрааж сурах нь эхний том алхам болдог.
Хоёр дахь зарчим: Хара хачи бу буюу 80 хувь цадмагцаа зогс
Японы урт наслалтын хамгийн алдартай дадлуудын нэг бол хара хачи бу. Энэ нь “80 хувь цадмагцаа хоолоо зогсоо” гэсэн утгатай. Ялангуяа Окинавагийн соёлд энэ зарчим гүн суусан байдаг.
Энэ бол өлсөж зүдрэх тухай биш. Харин хэт дүүртэл идэхгүй байх тухай юм. Хэт их идэхгүй байх үед:
хоол боловсруулах системд ирэх ачаалал буурна
цусан дахь сахарын огцом савлагаа багасна
илүүдэл жин хуримтлагдах эрсдэл буурна
бие өөрийгөө засах, цэвэрлэх хугацаатай болно
Окинава бол дэлхийд “Blue Zone” гэж нэрлэгддэг, зуун настны тоо өндөр бүсийн нэг. Тэндхийн хүмүүс оройн хөнгөн хоол, шөнийн турш урт завсарлага, орой дундаас хойш амттан, зууш багатай амьдралын хэв маягтай байсаар ирсэн. Өөрөөр хэлбэл тэд аутофагийг “идэвхжүүлье” гэж онол ярьж байгаагүй ч бодит амьдрал дээр түүнийг дэмждэг зуршилтай байсан гэсэн үг.
Шигэаки Хинохарагийн урт наслах энгийн ухаан
Шигэаки Хинохара 105 нас хүртлээ идэвхтэй ажиллаж, амьдарсан. Түүний урт наслалтын философи нь хоол, хөдөлгөөн, сэтгэл зүй гурвыг салгаж ойлгодоггүй байв.
Түүний гол зөвлөмжүүд маш тодорхой.
Хөнгөн ид
Сахар, боловсруулсан хүнсийг багасга
80 хувь цадмагцаа боль
Өдөр бүр хөдөл
Лифтний оронд шатаар яв
Сониуч зангаа бүү алд
Ажил, зорилго, оролцоогоо хадгал
Тэр эмч нарыг хүндэлдэг байсан ч бүхнийг эм тарианд даатгахын эсрэг байлаа. Урьдчилан сэргийлэх, өөрийн эрүүл мэндийн төлөө хариуцлага хүлээх, амьдралаас таашаал авах нь жинхэнэ урт наслалтын үндэс гэж үздэг байсан. Түүний бодлоор, амьдралдаа идэвхтэй оролцож, сонирхолтой байж чадвал бие, оюун хоёр зэрэг залуу байдаг.
Гурав дахь зарчим: Аутофагийг дэмждэг хоол хүнс гэж юу вэ?
Аутофаги зөвхөн хоол идэхгүй байхтай холбоотой биш. Юу идэж байгаагаас бас их зүйл шалтгаална. Хэрэв хоолны чанар муу, сахар их, боловсруулсан хүнс давамгайлбал бие дотоод засварын ажлаа тайван хийхэд хүндрэлтэй болдог.
Юми Ишихарагийн хялбарчилсан мацгийн хэв маяг
Юми Ишихара өөрчлөн тохируулсан мацгийг эрүүл мэндэд тустай арга гэж үздэг. Түүний санал болгодог хэв маяг дараах байдлаар харагдана.
Өглөө: шинэхэн шахсан лууван эсвэл алимны шүүс
Өдөр: хоол алгасаж, хар цай, хар сахар, цагаан гааны хольцтой бүлээн ундаа
Орой: нэг үндсэн хатуу хоол
Ийм хэв маяг нь урт хоолгүй завсарлага үүсгэж, биеийн нөхөн сэргээгдэх орчныг дэмждэг гэж тэр үздэг. Мөн тэр “орчин үеийн хүмүүс хэтэрхий их иддэг” гэдгийг байнга сануулдаг. Тиймээс хара хачи бу зарчим энд мөн адил чухал байр суурь эзэлнэ.
Мацгаа юугаар нээх вэ?
Луувангийн шүүс нь бета-каротин, А аминдэмээр баялаг. Арьс, нүд, элэгний үйл ажиллагааг дэмжих талтай бөгөөд ходоодонд зөөлөн.
Алимны шүүс нь антиоксидант, пектин агуулдаг тул биеийг зөөлөн тэжээж, эрч хүч сэргээхэд тус болдог.
Гэхдээ мацаг барьсны дараа шүүсийг их хэмжээгээр нэг дор уух хэрэггүй. Эхлээд хагас аяга орчим уугаад, 10-20 минут хүлээсний дараа хатуу хоол идэх нь илүү зөөлөн арга. Мөн шүүстэйгээ хамт багахан самар эсвэл нэг халбага оливын тос хэрэглэвэл сахарын шимэгдэлт арай удааширч, энерги тогтвортой байхад дэмжлэг болдог.
Хар цай, хар сахар, цагаан гааны хослол
Энэ бол энгийн хэр нь уламжлалт өнгө аястай, дулаацуулах ундаа. Ишихарагийн санал болгодог энэ хольц дараах шалтгаанаар сонирхол татна.
Хар цай нь антиоксидантаар баялаг тул бодисын солилцоо, зүрх судасны ерөнхий эрүүл мэндийг дэмжинэ
Хар сахар нь цэвэршүүлсэн цагаан сахараас ялгаатайгаар зарим эрдсийг агуулдаг
Цагаан гаа нь хоол боловсруулалтыг дэмжиж, цусны эргэлтийг сайжруулж, үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй
Энэ ундаа нь мацгийн өмнө зөөлөн эрч хүч өгөхөд, мацгийн дараа хоол боловсруулахад дэмжлэг үзүүлэхэд ашигтай гэж үздэг.
Японы уламжлалт хооллолтын гол цөм
Эдгээр эмч, судлаачдын зөвлөмжийг нэгтгэвэл өдөр тутмын хооллолтын суурь нь дараах байдалтай байна.
Хүнсний ногоо ихтэй байх
Далайн байцаа, далайн гаралтай шим тэжээлт хүнс хэрэглэх
Исгэсэн хүнс идэх, жишээ нь мисо, натто
Буурцагт ургамал түлхүү хэрэглэх, ялангуяа шар буурцаг
Загасыг улаан махнаас илүү сонгох
Бор будаа, арвай зэрэг бүхэл үр хэрэглэх
Энэ төрлийн хооллолт нь биеийг тэжээж, гэдэсний ачааллыг хэт нэмэхгүй, цусан дахь сахарын тогтвортой байдлыг дэмждэг. Хамгийн гол нь аутофагийг дэмжих амьдралын хэмнэлтэй сайн зохицдог.
Хироми Шиньягийн онцолсон 3 зүйл: гэдэс, фермент, ус
Хироми Шинья урт наслалт, өвчнөөс сэргийлэлтэд гэдэсний эрүүл мэнд маш чухал гэж үздэг. Түүний “Шиньягийн биоэнзим” үзэлд хоол хүнс зөв задрах, шингэх, биеийг шаардлагагүй ачааллаас хамгаалах нь гол байр суурь эзэлдэг.
1. Ургамал давамгайлсан хооллолт
Шинэ ногоо, жимс, ферментлэг чанартай хүнс, амархан шингэх хоол идэх нь биеийн дотоод орчныг дэмжинэ. Харин мах хэт их хэрэглэх нь бодисын солилцоонд нэмэлт ачаалал өгч болзошгүй гэж тэр үздэг.
2. “Бяцхан мацаг” буюу 16 цагийн хоолгүй завсарлага
Шиньягийн санал болгосон нэг арга бол эрт оройн хоол идээд, маргааш оройтож өглөөний цай уух хэлбэрийн 16 цагийн завсарлага юм. Энэ нь хоол боловсруулах тогтолцоонд амралт өгч, дотоод цэвэрлэгээг дэмжинэ.
3. Өглөө өлөн дээрээ ус уух
Тэр өглөө сэрээд өлөн дээрээ хэдэн аяга цэвэр ус уухыг зөвлөдөг. Энэ нь биеийг “угааж”, бодисын солилцоог идэвхжүүлж, өдрийн эхлэлийг зөөлөн болгоход тустай гэж үздэг.
Мөн Японы сэнча ногоон цай нь катехин антиоксидантаар баялаг тул өдрийн турш уухад тохиромжтой, ерөнхий эрүүл мэндийг дэмждэг ундаа гэж үздэг.
Зайлсхийх ёстой зүйлс
Эдгээр япон эмч, судлаачдын санаа бараг нэг зүйл дээр бүрэн нийцдэг. Тэр нь боловсруулсан хүнс ба илүүдэл сахар эрүүл урт наслалтын дайсан болох тухай.
Яагаад гэвэл:
цэвэршүүлсэн сахар цусан дахь инсулиныг огцом өсгөнө
инсулины өндөр түвшин аутофагийг дарангуйлж болзошгүй
цагаан гурилтай хүнс хурдан шингэж, сахарын савлагаа үүсгэнэ
боловсруулсан мах, химийн нэмэлтүүд нь биеийн дотоод тэнцвэрийг алдагдуулна
Тиймээс урт наслахын тулд зөвхөн “супер хүнс” хайх биш, харин өдөр бүр иддэг хамгийн энгийн буруу зүйлсээ багасгах нь илүү том нөлөө үзүүлдэг.
Өдөр тутам хэрэгжүүлэхэд хамгийн ойрхон хэлбэр
Эдгээр зарчмуудыг бодит амьдралд хэрэгжүүлэхэд заавал төгс байх албагүй. Хамгийн энгийнээр ингэж эхэлж болно.
Оройн хоолоо эрт ид болон шөнийн зуушаа хас
Өглөө босоод ус уу
Өдөр бүр 12-16 цагийн хоолгүй завсарлага руу аажмаар ойрт
Хоол бүр дээрээ 80 хувь цадмагцаа зогс
Ногоо, буурцаг, исгэсэн хүнс, загас, бүхэл үрийг түлхүү ид
Сахар, цагаан гурил, боловсруулсан махыг багасга
Өдөр бүр хөдөл, алх, шатаар яв
Амьдралдаа зорилго, сонирхол, идэвхээ хадгал
Эцсийн санаа
Урт наслах нууц үргэлж үнэтэй нэмэлт бүтээгдэхүүн, хэт нарийн хоолны дэглэмд байдаггүй. Ихэнхдээ энэ нь биеийнхээ байгалийн хэмнэлийг хүндэтгэхэд оршдог. Өлсөх үедээ биеэ нөхөн сэргээх боломж олгох, цадсан хойноо зогсох, гэдсээ ядраахгүй хооллох, илүүдэл сахар ба боловсруулсан хүнснээс зай барих, өдөр бүр хөдөлж амьдрах.
Японы урт насалдаг эмч нарын ухаан нэг өгүүлбэрт багтана. Биеэ хэт ачаалахгүй бол бие өөрөө өөрийгөө хамгаалж, цэвэрлэж, нөхөн сэргээж чаддаг.
Тэр боломжийг нь л өдөр бүр бага багаар өгч эхлэх хэрэгтэй.
Facebook Comments